Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach przetwarzających owoce i warzywa. Dz.U. z dnia 27 lutego 2003 r. Nr.34, poz.289.

Wnosimy na podstawie analizy szczegółowej § 10 cytowanego rozporządzenia o wprowadzenie zmiany brzmienia ust. 2.

Brzmienie obecne: „W przypadku konieczności usytuowania na wysokości powyżej 1,0 m elementu nośnego przenośnika, o którym mowa w ust. 1, ustawia się pomost dla pracowników wyposażony jak do prac na wysokości, zgodnie z wymaganiami określonymi w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy.”

Zagrożenia, jakie powoduje cytowany zapis rozporządzenia:

Interpretując stricte wysokość 1,01 m, pracodawca winien ustawić pomost dla pracowników. Pomost wykonany zgodnie z przepisami bhp, aby był stabilny, i można do niego zamocować bariery jak do pracy na wysokości, musi mieć podstawę około 15-20 cm. Pracownik więc, pracuje przy elemencie nośnym przenośnika już na wysokości 0,86- 0,91. Dla osoby o wzroście 175- 180cm. jest to poważne utrudnienie, gdyż powoduje pochyloną, wymuszoną pozycję ciała. Praca w wymuszonej pozycji ciała przez zmianę roboczą, powoduje poważne, wielokrotnie opisywane w literaturze medycyny pracy, zmiany w kręgosłupie. W jednym z zakładów pracy, przeanalizowaliśmy pracę kilkudziesięciu osób, na stanowiskach przy przenośnikach. Jest to chłodnia. Przy wszystkich przenośnikach stanowiska pracy posiadają parocentymetrowe maty ograniczające przemarzanie nóg. Już w tym momencie wysokość elementu nośnego przenośnika jest obniżona. Wysokość robocza przenośników wynosi od 80 do 125 centymetrów licząc od maty izolującej. Pracownicy sami – o czym byli poinformowani na specjalnym szkoleniu- zajmowali miejsce przy przenośniku w miejscu im wygodnym. Osobom o wzroście powyżej 180 cm wygodniej było pracować przy wysokości roboczej taśmy 95-107 cm. Jako specjaliści bhp, doradziliśmy pracodawcy, aby nie ustawiał w części powyżej 100 cm pomostu. Wymusi to pozycję dla nich mniej wygodną czy wręcz niedopuszczalną z punktu widzenia ergonomii pracy.

Pracownik, pracując w takiej wymuszonej pozycji ciała może w przypadku orzeczenia choroby kręgosłupa domagać się z powództwa cywilnego odszkodowania od pracodawcy za nie spełnienie wymogów art.215 §1,ust.2 kp. Czy pracodawca przestrzega w tym opisanym przypadku przepisów prawa pracy czy je łamie? Zachodzi tutaj sprzeczność cytowanego artykułu kp. z § 10, ust.2 przedmiotowego rozporządzenia. Nie negujemy tutaj konieczności wykonania podestów na wysokości powyżej 1,0 metra elementu nośnego przenośnika. Nie mniej, przepis prawny musi zapewnić pracownikowi swobodę zajmowanej pozycji ciała przy takiej pracy.

Brzmienie proponowane: W przypadku konieczności usytuowania na wysokości powyżej 1,0 m elementu nośnego przenośnika, o którym mowa w ust.1, jeżeli to nie spowoduje wymuszonej pozycji ciała zajmowanej przez pracownika, ustawia się pomost dla pracowników wyposażony jak do prac na wysokości, zgodny z wymaganiami określonymi w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy.

Nadużycia wynikające z dotychczasowego brzmienia przepisu:

W opisanym przypadku inspektorzy pracy nierzadko interpretują dosłownie zapis mówiący o ustawianiu pomostów dla pracowników przy elemencie nośnym pracującym na wysokości 1,01 m. Pomimo, iż podmiotem rozporządzenia jest pracownik, traktują tegoż pracownika przedmiotowo. Pracodawca jest karany za kilku centymetrowe odstępstwa od wysokości usytuowania elementu nośnego. Nie może poprzez działanie państwowego urzędnika kontrolnego być stosowana zasada summum ius, summa iniuria.